Bước sang năm 2026, thị trường lao động đang dần ổn định sau những đợt sóng gió. Tuy nhiên, nhìn lại dữ liệu năm 2025, chúng ta nhận ra một sự thật "đau lòng": Hơn 50% doanh nghiệp bỏ qua hồ sơ úng viên không phải vì thiếu tiền, mà vì họ không còn đủ năng lực đáp ứng yêu cầu mới. Bạn đang đứng ở đâu trong cuộc chơi này: Nhóm được giữ lại để phát triển hay nhóm bị "tối ưu hóa"?

Bài học đắt giá từ con số 50,94%

Dữ liệu khảo sát từ JobOKO về lý do cắt giảm nhân sự năm qua cho thấy những thay đổi đáng báo động:

• Kỹ năng lỗi thời: Lý do lớn nhất (50,94%) đến từ việc chất lượng nhân sự không đáp ứng được định hướng mới. Doanh nghiệp cần những người biết dùng AI, biết phân tích dữ liệu, không phải những người chỉ làm việc theo lối mòn.
• Cuộc thanh lọc từ tái cấu trúc: 42,25% doanh nghiệp thực hiện sáp nhập hoặc tinh gọn bộ máy. Trong cuộc chiến này, những nhân sự "chỉ biết một việc" thường là người rời đi đầu tiên.
• Sự trỗi dậy của AI: Dù chỉ chiếm gần 10% lý do trực tiếp, nhưng AI lại là chất xúc tác khiến các doanh nghiệp mạnh tay hơn trong việc thay thế các công việc thủ công bằng công nghệ.

Tiêu chuẩn năng lực "vàng" năm 2026

Để không nằm trong danh sách "cắt giảm" năm nay, nhân sự cần phải sở hữu bộ 3 giá trị cốt lõi:

🛡️ Kỹ năng số & AI (Bắt buộc)

Sự phát triển mạnh mẽ của AI đã thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện tái cấu trúc lực lượng lao động, giảm các vị trí thủ công và nâng cao tiêu chuẩn cho các vai trò còn lại. Không còn là lựa chọn, làm chủ AI và công cụ tự động hóa là điều kiện cần. Nếu bạn làm Marketing, bạn phải biết dùng AI để tối ưu nội dung, để đọc dữ liệu và xây dựng kế hoạch, chiến lược nhanh hơn. Nếu bạn làm Kế toán, bạn phải biết dùng phần mềm để xử lý dữ liệu thông minh. 

🛡️ Khả năng thích nghi & Tự học

Doanh nghiệp thay đổi mô hình kinh doanh liên tục (chiếm 11,27% lý do biến động). Khả năng chuyển đổi từ vị trí này sang vị trí khác hoặc học nhanh một công nghệ mới là "bảo hiểm" tốt nhất cho sự nghiệp của bạn.

🛡️ Kỹ năng mềm chuyên sâu

Khi máy móc làm tốt các việc tính toán, con người phải giỏi hơn máy móc ở: Giao tiếp thuyết phục, Đàm phán và Kỹ năng lãnh đạo. Đây là những vùng mà AI chưa thể xâm chiếm, nó không còn là "kỹ năng cộng thêm" mà đã trở thành bộ giáp sinh tồn cho người lao động. Đầu tư vào những vùng năng lực này chính là cách bạn khẳng định vị thế "không thể thay thế" của mình trong mắt nhà tuyển dụng, dù công nghệ có tiến xa đến đâu.